ΖΗΛΙΑ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Τι είναι η ζήλια; Τύποι, αιτίες και πως να τη διαχειριστείς στις σχέσεις.
Η ζήλια είναι ένα αρνητικό συναίσθημα που προκύπτει όταν υπάρχει μια αντιληπτή απειλή ή ένδειξη ότι μια πολύτιμη σχέση θα χαθεί. Η ζήλια μπορεί να χαρακτηριστεί ως και συναίσθημα που εμφανίζεται όταν ένα άτομο υστερεί απέναντι σε κάποιο άλλο, από πλευράς πλούτου, ικανοτήτων ή ταλέντου ή επιθυμεί διακαώς κάτι που κάποιος άλλος έχει στην κατοχή του.
Σε αυτήν την περίπτωση η ζήλια εκδηλώνεται ως η επιμονή του ανθρώπου να αποκτήσει κάτι που έχει ο συνάνθρωπος του ή αν δεν μπορεί να το αποκτήσει ο ίδιος, εύχεται (και συνήθως προσπαθεί να καταφέρει) να το έχει ούτε ο συνάνθρωπός του. Άλλοτε προσπαθεί να αποδείξει σαν απαξία την αξία του άλλου ατόμου σε κάποιον τομέα, ώστε να νιώσει επαρκής.
Το συναίσθημα αυτό αρκετά συχνά αγγίζει τα όρια της εμμονής. Παρά το γεγονός ότι σε αυτούς που ζηλεύουν, η ένταση και ο Θυμός είναι στο επίκεντρο, η ζήλια, συνήθως, πηγάζει από αίσθημα αδυναμίας και όχι ισχύος.
Καταστάσεις, οι οποίες προκαλούν ζήλια είναι πιθανόν να οδηγήσουν και σε φθόνο. Ο φθόνος χαρακτηρίζεται από συναίσθημα κατωτερότητας, λαχτάρας, δυσαρέσκειας και αποδοκιμασίας του συναισθήματος. Η ζήλια χαρακτηρίζεται από φόβο απώλειας, ευπιστίας και θυμό.
Η ζήλια μπορεί να δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες συννεφιασμένης συνύπαρξης στους εργασιακούς και οικογενειακούς χώρους και δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί.
Η ζήλια από φιλοσοφική άποψη.
Ο Μπερτράν Ράσελ απεφάνθη ότι η ζήλια είναι μια από τις κυριότερες αιτίες της δυστυχίας. Είναι μια συνήθης και πλέον ατυχής πλευρά της ανθρώπινης φύσης, διότι δεν είναι μόνο αυτός που ζηλεύει δυστυχισμένος, αλλά επιθυμεί να προκαλέσει δυστυχία και στους γύρω του.
Παρόλο που η ζήλια ως συναίσθημα είναι γενικά αρνητικό, ο Ράσελ πίστευε ότι η ζήλια ήταν η κινητήριος δύναμη που έσπρωξε τους ανθρώπους προς τη Δημοκρατία και πρέπει να ενταθεί, προ κειμένου να επιτευχθεί ένα καλύτερο πολιτικό σύστημα. Ο Πλάτωνας αναφέρει για τη ζήλια : “Πρώτον μεν ζήλος, από ζήλου φθόνος”. Ο Αριστοτέλης στη “ρητορική “όρισε την ζήλια (φθόνο), ως τον πόνο που προκαλεί η τύχη των άλλων. Ο Πλάτωνας έλεγε : “Φθόνος λύπην επί φίλων αγαθοίς ή ούσι γεγεννημένος”.
Ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει : “Τίποτα ολεθριότερο από το πάθος του φθόνου δεν αναπτύσσεται στις ψυχές των ανθρώπων… όπως η σκουριά τρώει το σίδηρο έτσι και ο φθόνος κατατρώει τη ψυχή που τον έχει.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει : “Δεινόν η ζηλοτυπία κακόν και γαρ εις αφροσύνην εκπίπτει. Ο φθόνος είναι σοβαρό αμάρτημα στη Χριστιανική Εκκλησία. Το βιβλίο της εξόδου (20.17) αναφέρει :”Δεν θα εποφθαλμιάς το σπίτι του γείτονά σου, αρσενικό ή θηλυκό σκλάβο, ή βόδι, ή γαϊδούρι, ή κάτι που ανήκει στο γείτονα σου.”
Σε μεγάλη κρίσι ζήλιας, ο άνθρωπος βιώνει πολλά σωματικά συμπτώματα, νιώθει ένταση, σπασμό των μυών, τρεμούλιασμα και ζαλάδα στο κεφάλι. Αυτά τα συμπτώματα διαρκούν ώρες και μετά εξασθενούν.
Πως να αντιμετωπίσετε τη ζήλια στις φιλίες σας.
Τυχεροί είμαστε όσοι έχουμε μακροχρόνιες φιλίες. Με τους φίλους μας είναι σαν να είμαστε στην ίδια ομάδα στη ζωή. Υπάρχει εμπιστοσύνη, επικοινωνία, ένα αίσθημα συντροφικότητας.
Στην πραγματικότητα οι φίλοι ζηλεύουν ο ένας τον άλλο πιο συχνά απ’ ότι θα περίμενε κανείς. Είναι ανθρώπινο. Θα ήταν μάλλον απίθανο να περάσουμε τη ζωή μας και να μην έχουμε βιώσει ποτέ φθόνο ή ζήλια. Σημασία έχει να μην κρύβουμε μέσα μας αυτό το βασανιστικό συναίσθημα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ζήλια μπορεί να υποδηλώνει υποβόσκοντα αισθήματα ανεπάρκειας. Αυτό σημαίνει ότι η ζήλια κάποιου άλλου μπορεί να αφορά τον ίδιο, παρά εσάς. Ωστόσο δυστυχώς, εσείς είστε αυτός που πρέπει να το αντιμετωπίσει.
Το να σε ζηλεύει ο καλύτερος σου φίλος δεν είναι ακριβώς το νόημα της φιλίας. Είναι δύσκολο και τοξικό και για τους δύο. Υπάρχουν κάποια σημάδια που θα σας βοηθήσουν να αναγνωρίσετε εάν πραγματικά υπάρχει ζήλια στη φιλία σας. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι κάποιοι φίλοι σας :
* Απομακρύνονται όταν βιώνετε ένα θετικό γεγονός στη ζωή σας.
* Απολαμβάνουν να σας παρηγορούν όταν σας συμβαίνει κάτι δυσάρεστο.
* Θα βρουν κάτι αρνητικό να πουν για τη νέα δουλειά ή την καινούργια σχέση, με την οποία είστε ενθουσιασμένος.
* Εστιάζουν στις δυσκολίες και τα προβλήματα που σας συμβαίνουν, σαν να μη αντέχουν όλα τα υπόλοιπα καλά, τα οποία ενδεχομένως υπάρχουν.
* Σας απομονώνουν από την υπόλοιπη παρέα, δεν σας καλούν, δεν σας ενημερώνουν για συναντήσεις, για λόγους άγνωστους σε σας.
Τα σημάδια που αποκαλύπτουν τη ζήλια.
Συνήθως παρατηρούμε συμπεριφορές ζήλιας όταν πετυχαίνουμε τους στόχους μας ή όταν μας συμβαίνουν καλά πράγματα. Καθόλου περίεργο, αφού όλοι μας είναι πιθανό να αισθανθούμε ζήλια όταν κάποιος άλλος παίρνει αυτό που θα θέλαμε να είχαμε εμείς.
Πως να διαχειριστείτε ένα φίλο που ζηλεύει.
Κατ’ αρχάς, βεβαιωθείτε ότι πρόκειται για μια φιλία που θέλετε πραγματικά να σώσετε. Ίσως η φιλία να έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της και να είναι πολύ τοξική για να συνεχιστεί.
Σε κάθε περίπτωση τον αντιμετωπίζετε κατά μέτωπο. Λέτε τι περιμένετε από τη φιλιά σας, πως θέλετε να νιώθετε γι’ εκείνους και πως θέλετε να σας κάνουν εκείνοι να νιώθετε π.χ. φροντίδα, υποστήριξη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο φίλος σας, θα πρέπει να είναι ένας άνθρωπος που δεν σας λέει ποτέ κάτι αρνητικό. Σημαίνει όμως ότι έχετε την απαίτηση από τους φίλους σας να είναι ευγενικοί και να χαίρονται για εσάς όταν τα πράγματα είναι καλά.
Να είστε προετοιμασμένοι ότι η φιλιά σας μπορεί να τερματιστεί.
Αν έχετε ό,τι μπορείτε για να βελτιώσετε την κατάσταση, αλλά ο φίλος συνεχίζει τη συμπεριφορά ζήλιας, μάλλον θα πρέπει να σκεφτείτε το ενδεχόμενο να τερματίσετε τη φιλία σας.
Επίσης εάν πιάνετε τον εαυτό σας να κρύβει ή να μην μοιράζεται πράγματα για να μην προκαλέσει τη ζήλια του, ίσως είναι η ώρα να απομακρυνθείτε από το φίλο σας.
Πηγή : ΕΡΤ NEWS, Έφη Ζέρβα.
Ημ/νία γραφής : 26/6/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
