ΑΛΗΘΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ-ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ -“Η ΒΑΣΙΛΙΤΣΑ”
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Αναρωτιέμαι κάποιες φορές τι γινόταν παλιότερα, και μάλιστα στα χωριά, τότε που δεν υπήρχαν… να μην πω κάτι άλλο, να μείνω μόνο στην ασφάλεια. Τι γινόταν, όταν συνέβαινε κάποια ζημιά καταστροφή, φωτιά ή οτιδήποτε άλλο. Ο άνθρωπος έμενε ξαφνικά στο δρόμο, αβοήθητος, κατεστραμμένος.
– Έτσι νομίζεις;
– Φυσικά. Έχεις διαφορετική γνώμη; Υπήρχαν τότε ασφαλιστικές εταιρείες;
– Στο χωριό μου υπήρχε Ασφαλιστική Εταιρεία “Η βασιλίτσα”!
– Με πειράζεις, σίγουρα.
– Λίγο σε πειράζω. Όμως στην πραγματικότητα αυτό συνέβαινε.
Άκου! Ήταν αλλιώτικοι οι άνθρωποι τότε. Για τα χωριά μιλώ. Και για το χωριό μου ασφαλώς, αφού αυτό γνωρίζω εκ πείρας.
– Εννοείς ότι ήταν καλύτεροι άνθρωποι;
– Δεν θα το έλεγα έτσι. Άνθρωποι ήταν και τότε, όπως και σήμερα. Με τα πάθη τους, τα λάθη, τις κακίες, τις αδυναμίες, τα μίση… όλα, τέλος πάντων αυτά που παρατηρούμε σε κάθε τόπο, κάθε εποχή. Αλλά ήταν – πως να το πω – αλλιώτικοι.
– Τώρα με φώτισες! Ήταν ίδιοι, αλλά ήταν αλλιώτικοι. Δεν μπορείς αυτό να το διευκρινήσεις;
– Έχεις δίκιο. Θα προσπαθήσω. Υπήρχε, που λες διαφορετικό πνεύμα. Ας το πούμε κοινωνικό. Ή ίσως ακριβέστερα, θα το έλεγα, κοινοτικό.
– Α! μ’ αρέσει η λέξη “κοινοτικό”. Μου ταιριάζει με αυτό που λέμε “κοινοτικό πνεύμα” Ορθοδοξίας”… αλλά και του Ελληνισμού…” των Ελλήνων οι κοινότητες”, όπως τραγουδούσαμε τις περασμένες δεκαετίες. Και πως εκφραζόταν αυτό το κοινοτικό πνεύμα;
– Είναι πολλά. Θυμάσαι που λέγαμε για την “προσωπική εργασία;”
– Α, ναι! Όταν χαλούσε το αυλάκι του νερού για το πότισμα των κήπων και ο Κλητήρας της Κοινότητος φώναζε να πάνε όλοι να διορθώσουν.
– Σωστά. Αλλά δεν φανερωνόταν μόνο σ’ αυτό. Θα σου πω κάτι που είμαι σίγουρος ότι πρώτη φορά θα το ακούσεις. Πρόσεξε. Στις πλαγιές της Βασιλίτσας υπάρχει άφθονο τσάι του βουνού. Εξαιρετικής, μοναδικής, ποιότητας. Μοσχοβολά ο τόπος.
Σήμερα, όποιος θέλει, πηγαίνει, όποιος αποφασίσει, να μαζέψει, όση ποσότητα επιθυμεί. Κανονικά έπρεπε να πάει στην εποχή που το άνθος του θα έχει φθάσει στην ωριμότητά του.
Όμως σήμερα δεν το εφαρμόζουν αυτό και συλλέγουν το τσάι πρώιμα. Τότε – παλιά – δεν γινόταν έτσι. Περίμεναν όλοι να δώσει την άδεια η Κοινότητα. Πράγματι μια συγκεκριμένη ημέρα ο Κλητήρας φώναζε από την πλατεία : “Ακούστε, χωριανοί. Από αύριο είναι ελεύθερο το τσάι”. Και από την επομένη ημέρα ανέβαιναν οι κάτοικοι στο βουνό να μαζέψουν τσάι.
– Απίστευτο μου φαίνεται!
– Και όμως έτσι γινόταν. Το ίδιο ισχύει και για το λεγόμενο “κλαδί”. Στην πλάγια του Σμόλικα, απέναντι από το ποτάμι, υπήρχε ένα δάσος – αραιό βέβαια – από τα λεγόμενα “δένδρα”, μια ποικιλία βελανιδιάς. Απ’ αυτά οι κάτοικοι έκοβαν τα κλαδιά τους, τα στοίβαζαν σε θημωνιές ή τα αποθήκευαν σε καλύβες, για να δίνουν τροφή στα ζώα τον χειμώνα.
Λοιπόν και για εκεί περίμεναν όλοι ν’ ακούσουν τον Κλητήρα να φωνάζει : “Από αύριο είναι ελεύθερο το κλαδί” και τότε ξεκινούσαν. Ήταν ένα θέαμα υπέροχο. Αντιλαλούσαν οι τσεκουριές στη μεγάλη χαράδρα του Αώου, λες και γινόταν μάχη.
– Πραγματικά έχω μείνει άναυδος! Υπήρχε λοιπόν όντως κοινοτικό πνεύμα. Όμως σε παρέσυρα. Δεν μου είπες για την “Ασφαλιστική Εταιρεία”.
– Θα σου πω αμέσως. Υπήρχε μια – πως να την πω; – μια συναντίληψη στις δυσκολίες. Θα την περιγράψω με ένα παράδειγμα , που έπειτα από τόσες δεκαετίες μου μένει ολοζώντανο
– Σε ακούω με τα δύο μου αυτιά.
– Ένα βράδυ, που λες, αργά, μετά τα μεσάνυχτα, ακούστηκε ξαφνικά να χτυπά η καμπάνα της μεγάλης εκκλησιάς μανιασμένα. Πεταχτήκαμε όλοι τρομαγμένοι. Τι να δούμε… Φωτιά! Καιγόταν ένα σπίτι. Σε χρόνο αστραπή φθάσαμε εκεί. Με κουβάδες γεμάτους νερό και ό τι άλλο θα χρησίμευε στην κατάσβεση.
Τελικά δεν ήταν το σπίτι, αλλά η κουζίνα που ήταν έξω, δίπλα ακριβώς από αυτό. Δόθηκε μεγάλη μάχη. Μικροί και μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες να τρέχουμε να γεμίζουμε τους κουβάδες, από τις βρύσες του χωριού. Πόλεμος! Η Μεγάλη μάχη γινόταν για το σπίτι που είχε αρπάξει κι αυτό. Είχε και άρρωστο μέσα. Όλο το χωριό ένας άνθρωπος!
Τελικά νικήσαμε! Η κουζίνα έγινε στάχτη αλλά το σπίτι σώθηκε. Γυρίσαμε το πρωί κατάκοποι.
– Συγκλονιστικό και πολύ συγκινητικό! Πραγματικά κοινοτικό πνεύμα αδελφικό θα το έλεγα εγώ.
Ένας άνθρωπος όλο το χωριό… Έμειναν όμως οι άνθρωποι με τις στάχτες. Που είναι η Ασφαλιστική Εταιρεία που έλεγες;
– Εκεί είναι… Ο ομαδικός συναγερμός ήταν η “Πυροσβεστική Υπηρεσία”. Και η καμπάνα η “σειρήνα” της “Πυροσβεστικής”. Η καμπάνα είναι σήμα για τα πάντα στο χωριό. Η “Ασφαλιστική Εταιρεία” είναι άλλος οργανισμός. Και στο γεγονός που σου περιέγραψα εμφανίστηκε αργότερα. Μια επιτροπή χωριανών παρέδωσε την επόμενη ημέρα στην οικογένεια όλο το ποσό που υπολόγισαν ότι χρειαζόταν, για να γίνει η κουζίνα καινούργια.
– Τι λες; Ώστε υπήρχε πράγματι Εταιρεία… Πολύ εντυπωσιάζομαι… Αλλά που βρήκαν τα χρήματα; Έλα, καημένε! Ποια’ εταιρεία; Δεν υπήρχε Εταιρεία. Το χωριό ήταν η Εταιρεία. Τα χρήματα; Έγινε αμέσως έρανος και συνέβαλαν όλοι οι χωριανοί. Και η κουζίνα έγινα σύντομα τέλεια.
– Ω, Θεέ μου! Που με έφτασες τώρα! Ασφαλιστική Εταιρεία η “Βασιλίτσα.”! Ώστε το χωριό, αυτό ήταν η εταιρεία. Άργησα να το καταλάβω… Υπήρχε αόρατη εταιρεία, γιατί υπήρχαν αληθινοί άνθρωποι.
Πως το είπες; Με τα ελαττώματά τους, τα πάθη τους, τα λάθη, τις αδυναμίες τους, αλλά και την ανθρωπιά τους.
– Ναι την ανθρωπιά τους. Ήταν οι άνθρωποι αλλιώτικοι!
Πηγή : Ορθόδοξο Χριστιανικό Περιοδικό ο “Σωτήρ”.
Ημ/νία γραφής : 25/5/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
