ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΡΩΣΟΣ- Ο Νέος Ομολογητής
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Στην αναρίθμητη χορεία στο “τοσούτον περί κείμενον ημίν νέφος” των Αγίων της εκκλησίας μας, ξεχωριστή θέση κατέχει ο Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος ο Ομολογητής.
Η καταγωγή του ήταν από τη Μικρά Ρωσία, δηλαδή τη σημερινή Ουκρανία, και ο τόπος της κατά Χριστόν αθλήσεως και ομολογίας υπήρξε το Προκόπι της Καππαδοκίας, όπου έζησε από το 1711 ως τον θάνατό του, αιχμάλωτος δούλος ενός Τούρκου Αξιωματικού, μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1710-1711.
Ο Βίος του είναι πράγματι θαυμαστός, πρωτίστως – αλλά όχι μόνο – για την σταθερότητα της πίστης του, την οποία ομολόγησε με παρρησία υπό ιδιαίτερες αντίξοες συνθήκες. Εξίσου όμως θαυμαστός είναι και για την υπομονή και την αγόγγυστη καρτερικότητα που επέδειξε στις δύσκολες καταστάσεις της αιχμαλωσίας του, καθώς και για την πλησίον αγάπη του. Και ο Άγιος Θεός βράβευσε τον πιστό Του φίλο με τη Χάρη της θαυματουργίας και τον δόξασε ενώπιον αγγέλων και ανθρώπων, χριστιανών και αλλοπίστων.
Πιθανότατα στη μάχη του Σταλινέσκι το 1710 μεταξύ Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο τρίτος κατά σειρά, ανάμεσα στους Ρώσους αιχμαλώτους που αιχμαλωτίστηκαν ήταν και ένας νεαρός Ουκρανός, που ονομαζόταν Ιωάννης. Κατά τα έθιμα της εποχής, οι αιχμάλωτοι μετά το πέρας του πολέμου πωλούνταν ως δούλοι.
Έτσι, ο νεαρός ουκρανός στρατιώτης που είχε κληθεί να υπερασπιστεί την πατρίδα του από τους Τούρκους πουλήθηκε ως δούλος σε κάποιο Τούρκο Αξιωματικό, ο οποίος τον μετέφερε στην Πατρίδα του, το Προκόπι της Καππαδοκίας.
Οι μουσουλμάνοι αγάδες συνήθως απαιτούσαν από τους αιχμαλώτους τους να εξισλαμισθούν και πολλοί το δέχονταν υπό το κράτος της υλικής και της ψυχολογικής βίας ή εξαιτίας δελεαστικών υποσχέσεων από τους αφέντες τους. Ο Όσιος Ιωάννης φυσικά δεν αποτέλεσε εξαίρεση – του ζητήθηκε να ασπασθεί τη θρησκεία του Μωάμεθ.
Όμως ο νεαρός αιχμάλωτος αρνήθηκε κατηγορηματικά και επέμεινε ανένδοτος στη στάση του.
Ξεκαθάρισε με τον πλέον σαφή και κατηγορηματικό τρόπο στον κύριό του, ότι δεν υπήρχε περίπτωση να αρνηθεί την πίστη του στο Χριστό ό,τι κι αν συνεπαγόταν αυτό για τον ίδιο και δεν λογάριαζε ούτε βασανιστήρια, ούτε θάνατο.
Ο Οθωμανός έπαρχος θαύμασε το θάρρος και την σταθερότητα του νεαρού δούλου του. Από την άλλη τον εντυπωσίασαν οι μεγάλες αρετές του Ιωάννη, η σωφροσύνη του, η πραότητα και καρτερικότητά του, η ταπεινοφροσύνη του και όλη η διαγωγή και συμπεριφορά του.
Όλα αυτά λοιπόν μετέτρεψαν την καρδιά του αφέντη του, ο οποίος τελικά άλλαξε στάση απέναντι στο χριστιανό δούλο του. Έπαψε λοιπόν να τον απειλεί και να του ζητά, να αλλάξει την πίστη του Του ανέθεσε ως υπηρεσία των φροντίδων των αλόγων του και την υποχρέωση να τον ακολουθεί ως υποκόμος του, όταν έβγαινε έφιππος στο χωριό.
Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν δύσκολες για τον Ιωάννη. Η τροφή του ήταν ελάχιστη, τα ρούχα του βέβαια φτωχικά και δεν είχε καθόλου υποδήματα.
Κατάλυμα του ήταν ο σταύλος. Εκεί αναπαυόταν από τον κόπο της ημέρας. Αλλά ο ευσεβής νέος μετέβαλε το σταύλο που ήταν τόπος κατοικίας του σε τόπο προσευχής .
Προσευχόταν αδιάλειπτα, με ολονύχτιες γονυκλισίες, ενώ οπότε του δινόταν η ευκαιρία, μετέβαινε κάποια βράδια σε ένα εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, που βρισκόταν στο χωριό και εκεί μεταλάμβανε των Αχράντων Μυστηρίων όταν αυτό ήταν εφικτό!…
Στέλνει το φαγητό στον αφέντη του στη Μέκκα.
Σύμφωνα με όσα όριζε το Κοράνι, ένα από τα καθήκοντα κάθε πιστού μουσουλμάνου είναι να επισκέπτεται τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του τη Μέκκα, τον ιερό τόπο της θρησκείας του Μωάμεθ.
Έτσι κι ο Τούρκος Ίππαρχος ξεκίνησε κάποτε για το ταξίδι αυτό, για να γιορτάσει στην ιερή πόλη του Μουσουλμανισμού το ραμαζάνι. Την ημέρα εκείνη της γιορτής τα μέλη της οικογένειας του αγά στο Προκόπι ετοιμάστηκαν κι εκείνα να γιορτάσουν το ραμαζάνι και η σύζυγός του παρέθεσε το εορταστικό τραπέζι στους οικείους και συγγενείς.
Στο δείπνο παρευρίσκετο και ο Ιωάννης υπηρετώντας συνεσταλμένα. Κάποια στιγμή η κυρία του τον κοίταξε και είπε, απευθυνόμενη στους συνδαιτυμόνες, ότι ο κύριος του θα χαιρόταν ιδιαίτερα αν βρισκόταν κι εκείνος ανάμεσά τους και δοκίμαζε το ζεστό πιλάφι, που του άρεσε ιδιαίτερα.
Ακούγοντας την ο Ιωάννης προσευχήθηκε θερμά στο Θεό, είπε στην κυρία του να του δώσει ένα πιάτο πιλάφι κι εκείνος θα το έστελνε στην Μέκκα στον αγά. Όλοι οι παρευρισκόμενοι γέλασαν ακούοντας τον και βλέποντας βέβαια ότι ανθρωπίνως αυτό που υποσχόταν ήταν ανέφικτο.
Ο Όσιος, σιωπηλός, πήρε το πιάτο με το πιλάφι και πήγε στο σταύλο που ήταν η κατοικία του και η πνευματική του παλαίστρα. Εκεί, προσευχήθηκε και πάλι στον παντοδύναμο Θεό και Τον παρεκέλεσε, όπως παλαιά είχε μεταφέρει υπερφυώς με τον προφήτη Αββακούμ τροφή για τον δούλο Του Δανιήλ στη Βαβυλώνα, έτσι και τώρα να ακούσει την δική του προσευχή και να στείλει στον αφέντη του, με τον τρόπο που εκείνος γνώριζε το φαγητό το οποίο κρατούσε στα χέρια του. Και ο Θεός άκουσε την προσευχή του δούλου Του και το πιάτο με το πιλάφι έφτασε στον προορισμό του.
Κερδίζει τον σεβασμό όλων.
Ο χλευασμός έδωσε τη θέση του, σε έναν απεριόριστο σεβασμό στο πρόσωπό του, μετά το πραγματικό αυτό γεγονός. Ο δούλος είχε γίνει κύριος των κυρίων του και όλοι οι Προκοπείς, Χριστιανοί και Τούρκοι, αναγνώριζαν και τιμούσαν την αγιότητά του. Ο αγάς τον άφησε ελεύθερο και του παραχώρησε ένα ξεχωριστό δωμάτιο, για να μη ζει πια στον σταύλο.
Αρνήθηκε λοιπόν ευγενικά την προσφορά του πρώην Κυρίου του και του ζήτησε να τον αφήσει στο σταύλο όπως και πριν.
Εκεί απερίσπαστος πλέον, συνέχισε με μεγαλύτερη ένταση τις προσευχές και τους πνευματικούς του αγώνες, δοξάζοντας τον Θεό και δεόμενος για τη σωτηρία όλου του κόσμου. Και συνέχισε να πολιτεύεται το ίδιο θεάρεστο φως την ημέρα που ο Κύριος τον κάλεσε κοντά Του για να του χαρίσει το αμάραντο στεφάνι, το προορισμένο για τους φίλους του.
Στην Εύβοια οι Προκοπείς μεταφέρθηκαν στην περιοχή που ονομαζόταν Αχμέταγα. Μετά την εγκατάσταση των Προκοπέων προσφύγων ονομάστηκε Νέο Προκόπι. Εκεί μετέφεραν οι Χριστιανοί του Προκοπίου και το σκηνικά του προστάτη τους.
Το 1925 άρχισε να οικοδομείται ο νέος οικισμός και το Ιερό λείψανο τοποθετήθηκε αρχικά στον Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Η ανέγερση του ναού ολοκληρώθηκε. Έκτοτε κάθε χρόνο στις 27 Μαΐου ημέρα της γιορτής του Οσίου συρρέει πλήθος προσκυνητών στη χάρη του, ενώ πολυάριθμα είναι και τα θαύματά του που συνεχίζει να επιτελεί.
ΠΗΓΗ: ΙΝΖ.Επιμέλεια βιβλίου : Έμιλυ Παπαπαναγιώτου. Επιμέλεια κειμένου: Χρήστος Γιαμαρέλλος.
Ημ/νία γραφής : 28/5/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
