ΤΟ ΗΡΩΙΚΟ ΕΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΗ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Πως γράφονται οι θρύλοι; Τα ηρωικά έπη; Ποιο μελάνι παρουσιάζει τα λαμπρά κατορθώματα; Πως συντελείται το ακατόρθωτο; Με τη βοήθεια του Θεού και την υψηλή αίσθηση ευθύνης σε συνδυασμό με την ομορφιά και τις ικανότητες!
Σε αυτήν την οδό η Ανεξάρτητη Μεραρχία ή αλλιώς, όπως επικράτησε τον Σεπτέμβριο του 1922 από τον τύπο της εποχής να αποκαλείται, θρυλική Μεραρχία Θεοτόκη, έγραψε ένδοξες σελίδες μέσα στην απογοητευτική κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου και την τραγική κατάληξη που είχε.
Ήταν η μοναδική μεραρχία που σώθηκε ολόκληρη, πειθαρχημένη σώζοντας επί πλέον τμήματα από τα συντάγματα άλλων μεραρχιών περίπου 9.000 πρόσφυγες!
Πως όμως συνέβη το ακατόρθωτο;
Ο άξιος Διοικητής της, ο Συνταγματάρχης Δημήτριος Θεοτόκης, Κερκυραίος και συγγενής του γνωστού λογοτέχνη Κωνσταντίνου Θεοτόκη, προνοεί, μεριμνά, με οξύνοια και αποφασιστικότητα
ανθρωπιά και ηγετικές ικανότητες, να δημιουργήσει ένα στράτευμα ενωμένο στο εσωτερικό του καλλιεργώντας του, την απαραίτητη εμπιστοσύνη και την αλληλεγγύη.
Η Ανεξάρτητη Μεραρχία αρχικά είχε συγκροτηθεί από επίλεκτους με σκοπό την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Ματαιώθηκε όμως η αποστολή για άγνωστους λόγους κι ενώ είχαν συγκεντρωθεί ήδη στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης και τους είχαν διανεμηθεί χάρτες για την επικείμενη επιχείρηση δόθηκε τότε διαταγή να σπεύσουν να βοηθήσουν το Μικρασιατικό Μέτωπο στον Σαολπάριο και εντάχθηκαν στο Γ’ Σώμα Στρατού.
ΞΥΠΟΛΗΤΟΙ
Οι συνθήκες κατά την παθητική παραμονή της μεραρχίας στο Μικρασιατικό Μέτωπο ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Οι στρατιώτες από τον 11/1921 έως τον 9/1922 πολεμούσαν σε μεγάλο ποσοστό ανυπόδητοι, έχοντας κατασκευάσει σανδάλια από ανεπεξέργαστο δέρμα βοδιών, δεν είχαν επαρκή σίτιση, ούτε κλινοσκεπάσματα και στολές.
Ταυτόχρονα η Μεραρχία αντιμετώπισε με την άριστη συνεργασία των Αξιωματικών της σημαντικούς κινδύνους και αντίξοες καταστάσεις. Ιδιαίτερα κατά την παθητική παραμονή τους είχε διοργανώσει αξιόλογες πολιτιστικές εκδηλώσεις για να αναπτερωθεί το ηθικό του Στρατεύματος.
Διοργάνωσε αθλητικούς αγώνες, στους οποίους συμμετείχαν και από άλλες μεραρχίες, θεατρικό θίασο, ορχήστρα από έγχορδα όργανα, ομιλίες ηθικού και εθνικού περιεχομένου, αρχαιολογικές ανασκαφές και τελούνταν με ευλάβεια οι θείες λειτουργίες, οι αγιασμοί και άλλα.
ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΘΙΑΣΟΣ
Ο Θεατρικός θίασος και η ορχήστρα ακολουθούσαν συγκεκριμένο δρομολόγιο και ψυχαγωγούσαν μέχρι και τα πιο απομακρυσμένα τμήματα του Μικρασιατικού Μετώπου. Επιπλέον οργανώνονταν συχνά και στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ λειτουργούσε παράλληλα σύστημα κατασκοπίας, στο οποίο συμμετείχαν κυρίως ντόπιοι.
Η διαύγεια νου και η διάκριση, οι ικανότητες και η αποφασιστικότητα του Δ. Θεοτόκη οδήγησαν στη σωτηρία με τη μέριμνα της Θείας πρόνοιας διότι πολύ συχνά, εκεί που βάδιζαν δίχως δυνατότητα επικοινωνίας μέσω ασύρματου, δίχως αξιόπιστες πληροφορίες μέσα από παγίδες των Τούρκων και πήγαιναν κατ’ ευθείαν στον εχθρό, κάποιος τους ειδοποιούσε και ξαφνικά άλλαζαν πορεία προς τη σωτηρία. Όμως ένα από τα πιο’ θαυμαστά γεγονότα συνέβη το βράδυ της 30ης Αυγούστου.
ΘΑΥΜΑΣΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ.
Πως σώθηκαν τελικά; Όταν έφτασε απόσπασμα από τη Μεραρχία με επικεφαλής τον Συνταγματάρχη Ν. Τσίπουρα στην παραλία Δικελή επέβαλε την τάξη και καταδιώξεις στους τσέπες που βιαιοπραγούσαν στους πρόσφυγες, οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί ελπίζοντας να σωθούν.
Το σκοτάδι βαθύ, επικοινωνία μέσω ασύρματου δεν υπήρχε, από τη Μυτιλήνη, το μόνο που γνώριζαν ήταν ότι πιθανόν στο Δικελή είχαν όλοι σφαγιαστεί, από μακριά έβλεπαν την ιαχή του πολέμου, μέσα στο βαθύ έρεβος του φόβου. Ήταν τρομερή η σκέψη ότι όλοι αυτοί οι πρόσφυγες και η μεραρχία θα συναντούσε τον θάνατο σε λίγες ώρες, αντιμέτωποι με τους Τούρκους που τους κυνηγούσαν. Η θάλασσα τους χώριζε από τη σωτηρία, από τη ζωή, και πως να τη διαβούν.
Έπειτα από επίμονη αναζήτηση λύσης, βρίσκουν μια μισοβυθισμένη βάρκα, μισοτσακισμένη κι έρημη όπως η ελπίδα τους. Την μπαλώνουν όπως όπως, κατασκευάζουν και έναν πρόχειρο ιστό και πλέουν έτσι προς τη Μυτιλήνη. Στη μέση της διαδρομής η βάρκα έμπασε νερό, μ’ ένα μικρό τσίγκινο μικρό δοχείο έβγαζαν όσο μπορούσαν, ώστε τελικά έφθασαν στην Μυτιλήνη.
Κανείς δεν πίστευε στα μάτια του όταν τους είδε, διότι η Ανεξάρτητη Μεραρχία θεωρούνταν αγνοούμενη και ο Κεμάλ είχε διαδώσει ότι την είχε συντρίψει. Στη Μυτιλήνη επικρατούσε αναρχία, οι στρατιώτες βιαιοπραγούσαν και λήστευαν, η ανεξάρτητη Μεραρχία επέβαλε την τάξη. Από τον τύπο της Μυτιλήνης ανακοινώθηκαν ευχαριστίες για το έργο της.
Στέλνοντας ατμόπλοιο στη παραλία Δικελή και μετά πλήρους πειθαρχίας και τάξης επιβιβάζονται και σώζονται όλοι, στράτευμα και πρόσφυγες. Λίγο μετά την επιβίβασή τους στη παραλία κατέφθασαν ευτυχώς αργά, το τουρκικό ιππικό και οι τσέπες.
Κατόρθωμα οφειλόμενον εις την ανδρείαν φιλοπατρίαν και λοιπάς στρατιωτικάς αρετάς.
Ο Δ. Θεοτόκης στις 2/9/1922, στον οποίο αξίζουν τιμή και έπαινος για το Λαμπρό παράδειγμα ήθους και αξιοσύνης που μας δίνει έναν αιώνα μετά, θα γράψει στην αναφορά του , στην οποία προτείνει για τιμητικές διακρίσεις περίπου 1.000 Αξιωματικούς και στρατιώτες, κατονομάζοντας ξεχωριστά το ανδραγάθημα καθενός.
“Η εν γένει επιχείρησις αυτή αποτελεί στρατιωτικό κατόρθωμα, οφειλόμενον εις την ανδρείαν φιλοπατρίαν και λοιπάς στρατιωτικάς αρετάς των Αξιωματικών και οπλιτών αυτής, φωτεινόν και ένδοξον σημείον των Ελληνικών όπλων, φωτίζων την ατυχίαν του Μικρασιατικού αγώνος και σώζον την τιμή των Ελληνικών όπλων και εγκαταλείπει εις τον εχθρόν την τελευταίαν αλγηνήν ανάμνησιν της Ελληνικής λόγχης.
Εις τους Αξιωματικούς και οπλίτας της Μεραρχίας, ει’ς ου’ς ταύτα οφείλονται, εκφράζω τα προσωπικά συγχαρητήρια και θαυμασμόν ως και της Πατρίδος ευγνωμοσύνην και λογίζω εμαυτόν όσον ουδέποτε υπερήφανον, διότι ηγήθην αυτών εις τοιαύτας περιστάσεις, μνημονεύων τούτους και το κατόρθωμά των μετά συγκινήσεως”, Διοικητής Ανεξάρτητης Μεραρχίας, Δ.Θεοτόκης 3/9/1922 (Επ. Γραφείον ΙΒ’ Διαταγή αρ.πρ.287.48).
Πηγή : Εφημ. Ορθόδοξη Αλήθεια.
Ημ/νία γραφής : 23/6/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
