ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1824 από γονείς, Ηπειρώτες που καταγόταν από την οικογένεια αρματοκλεφτών. Σπούδασε στη Λευκάδα και στην Ιονική σχολή της Κέρκυρας. Μετά πήγε στη Ευρώπη και σπούδασε νομικά, αλλά δεν άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου.
Γύρισε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στο γραφικό νησάκι της Μαδούρης. Παντρεύτηκε την πλούσια Ελληνίδα Λουίζα Τυπάλδου. Από τη Μαδούρη αντικρίζει την σκλαβωμένη Ήπειρο, ο πόνος και τα βάσανα των σκλαβωμένων Ελλήνων ταράζουν το αίμα που κυλούσε μέσα στις ευαίσθητες φλέβες του. Δείγμα της λατρείας προς την Αρχαία Ελλάδα και τον κλασικό πολιτισμό τους οποίους έτρεφε το οικογενειακό του περιβάλλον,ήταν η ονοματολο γία του ποιητη’ με το όνομα Αριστοτέλης. Γιος του ηπειρωτικής καταγωγής Ιωάννη Βαλαωρίτη από τη Βαλαώρα Ευρυτανίας – πολιτευτής των Επτανήσων και της καταγόμενης από ευγενή οικογένεια της Κεφαλονιάς Αναστασίας Τυπάλδου – Φορέστη του Γρηγορίου.
Φοίτησε στην Ιώνιο Ακαδημία με δασκάλους τους Ιωάννη Οικονομάκη και Κωνσταντίνο Ασώπιο και ακολούθως ταξίδεψε στο ελεύθερο Ελληνικό κράτος και στην Ιταλία. Από την εποχή εκείνη σώθηκαν επιστολές του ποιητή προς την μητέρα του, τα οποία είναι και τα πρώτα δείγματα γραφής του. Ύστερα πήγε στο Ελβετικό κολέγιο στη Γενεύη (1841-1842), με κηδεμόνα τον Ευνάρδο.
Στη συνέχεια πήγε στο Παρίσι, όπου γράφτηκε στη Νομική Σχολή (1844-1846), αλλά για λόγους υγείας μετέβη στην Πίζα στην Ιταλία και σπούδασε Νομικά. Το 1848, στις 16 και 22 Μαΐου, αναγορεύτηκε διδάκτωρ του Δικαίου. Αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στην ποίηση. Στο γραφικό Νισάκι της Μαδούρης που έμενε έγραψε και ποιήματα όπως τον Αθανάσιο Διάκο (τον Αύγουστο 1865 με Μάρτιο 1866) και Αστραπόγιαννος που τα τύπωσε μαζί το 1867.
Έπειτα το 1869 ο Βαλαωρίτης κατέφυγε στη Μαδούρη και δόθηκε ολοκληρωτικά στα κτήματα του που είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του. Προσπάθησε και κατάφερε να καταγράψει τα ήθη και τη ζωντανή γλώσσα του λαού. Το 1868 γυρνώντας από ταξίδι του στην Αθήνα έχασε τον χαρτοφύλακα με τις ανεκτίμητης αξίας σημειώσεις του, κάποια στιχουργήματα και δύο ποιήματα που ήταν έτοιμα και τελειωμένα.
Οικογενειακή κατάσταση.
Μετά από πολλά ταξίδια που πραγματοποίησε στη Βενετία, γνωρίστηκε με τον Αιμίλιο Τυπάλδο, την κόρη του οποίου, Ελοϊζα, παντρεύτηκε στις 10 Ιουνίου 1852. Στις 9 Αυγούστου 1857 απέκτησε ένα γιο, τον Αιμίλιο, ο οποίος σπούδασε στην Ιένα φιλολογία, αλλά πέθανε από φυματίωση στη Μαδέρα. Επίσης στις 18 Μαρτίου 1869 την κόρη του Όλγα Αναστασία Άννα. Τέλος μια ακόμη κόρη του γεννημένη το 1870 στη Λευκάδα, η Ναθαλία, πέθανε στις 15 Οκτωβρίου 1875. Συνολικά από το γάμο του απέκτησε επτά παιδιά.
Ο Βαλαωρίτης ήταν μια από τις σημαντικότερες μορφές της Ελληνικής Λογοτεχνίας τον 19ο αιώνα και πέρασε μια ζωή με πολλές περιπέτειες. Στην ελληνική γραμματεία έχει αφήσει το στίγμα του ποιητή που ύμνησε τον αγώνα των αρματωλών και ήτανε ένας από τους κυριότερους εκφραστές της επτανησιακής σχολής.
Ο εθνικός ποιητής Βαλαωρίτης.
Στη γιορτή της 25ης Μαρτίου το 1875, ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης απήγγειλε ποίημα κατά τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε’ και καθιερώθηκε στη ζωή των Ελλήνων ως εθνικός ποιητής, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Διονύσιο Σολωμό.
Ο Βαλαωρίτης είχε τυπώσει την πρώτη του ποιητική συλλογή το 1847, όταν ήταν φοιτητής και το 1857 εξέδωσε την ποιητική συλλογή με τίτλο τα “Μνημόσυνα” με θέμα τους θανάτους ηρώων που βρήκαν τον θάνατο από τους Τούρκους. Το 1859 δημοσίευσε το μεγάλο του ποίημα, την “Κυρά Φροσύνη”, έμμετρο με θεατρική δομή και εμπνευσμένο από τον πνιγμό της ηπειρώτισσας Φροσύνης που αρνήθηκε τον έρωτα του Αλή Πασά.
Ακολούθησαν οι ποιητικές συνθέσεις “Αθανάσιος Διάκος” : και “Αστραπόγιαννος” το 1867 που χαρακτηρίζονται από λιγότερο λυρισμό και περισσότερη ωριμότητα, χωρίς να λείπει φυσικά ο εθνικός ιδεαλισμός Δεν ευτύχησε να ολοκληρώσει το πλησιέστερο ίσως έργο του, τον Φωτεινό καθώς πέθανε το 1879.
Από τους Επτανήσιους, από το παράδειγμα του Σολωμού διδάσκεται ότι μοναδική ποιητική γλώσσα είναι η Δημοτική, η γλώσσα της λαϊκής δημιουργίας : σε αυτήν αποκλειστικά πια θα γράψει τους στίχους του. Θερμός πατριώτης αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του σε πατριωτικά θέματα. Στην τεχνοτροπία θα τον παρασύρει το κλίμα των Αθηνών.
Ο Βαλαωρίτης στα πιο σημαντικά από τα ποιήματά του φανερώνεται απόλυτα και ανεπιφύλακτα ρομαντικός. Εξάλλου ο σταθερός προσανατολισμός του ποιητή προς τα πατριωτικά θέματα, τον απέτρεψε συχνά από τον κούφιο πενθισμό των συγχρόνων του Αθηναίων : μία θέληση υγείας και δύναμης, ένας τόνος ηρωικός διατρέχει το μεγαλύτερο μέρος της δημιουργίας του.
Τα ποιητικά του έργα είναι γραμμένα σε απλή γλώσσα, ενώ τα πεζά του στην καθαρεύουσα. Ο επικός χαρακτήρας των έργων του, καθώς επίσης οι αγώνες του για την Πατρίδα του χάρισαν τον τιμητικό τίτλο του εθνικού ποιητή, ενόσω ακόμη ήταν εν ζωή. Η κριτική διχάστηκε στην περίπτωση του Βαλαωρίτη και ποικίλει από την πλήρη αποδοχή (Παλαμάς, Ροΐδης, Σικελιανός) ως την πλήρη άρνηση (Πολυλάς, Πανάς, Βερναρδάκης).
Εργογραφία.
Ι. Ποίηση
* Στιχουργήματα, 1846.
* Στιχουργήματα, 1847.
* Μνημόνια άσματα, 1857.
* Ευαγγελισμός – Ελληνισμός, 1859.
* Η κυρά Φροσύνη, 1859 (μαζί και το Σήμαντρον)
* Αθανάσιος Διάκος Αστραπόγιαννος, 1867.
ΙΙ. Λόγοι – Δοκίμια.
* Λόγος του Ιππ. Αριστοτέλους Βαλαωρίτου (βουλευτικός λόγος της 12ης/4/1862) 1862.
* Αγόρευσις του βουλευτού Λευκάδος (αγόρευση της 1/13 Οκτωβρίου 1863), 1863.
* Ο ανδριάς του αοιδίμου Γρηγορίου του Ε’, Πατριάρχου Κωσταντινουπόλεως ,1872. Πηγή : Ε. ΚΕ.ΒΙ.
Πηγή : Βικιπαίδεια.
Ημ/νία γραφής : 1/6/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
