Η ΕΝΕΣΗ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων
Πως να κάνουμε μία ένεση – Ποια είναι η τεχνική της. Μια ένεση δεν είναι απλό πράγμα. Δεν είναι τόσο απλό, τουλάχιστον όσο οι εντριβές ή οι κούφιες βεντούζες. Δεν είναι τόσο απλό στην τεχνική της, στο τρόπο δηλαδή που πρέπει να γίνει. Εκτός όμως από αυτό, μια ένεση, είναι κάτι πολύ σοβαρό και ως θεραπευτική ενέργεια.
Δεν κάνουμε απλώς μια εντριβή, αλλά βάζουμε ένα φάρμακο κατ’ ευθείαν μέσα στον οργανισμό. Γι’ αυτό εκείνος που κάνει την ένεση πρέπει να ξέρει καλά τι ενέργειες έχει το φάρμακο στον οργανισμό, τι ενδεχόμενα τοπικά και γενικά μπορεί’ να προκαλέσει, αν το φάρμακο ερεθίζει ή όχι κ.λ.π.
Αυτά μόνο ο γιατρός μπορεί να τα ξέρει, και επομένως μόνο αυτός μπορεί να κάνει μια ένεση με σιγουριά, ξέροντας να αντιμετωπίσει κάθε δυσάρεστο γεγονός έστω και σπανιότατα. Την ένεση λοιπόν κατ’ αρχάς μπορεί και πρέπει να την κάνει μόνον ο γιατρός. Αυτό είναι απόλυτο και δεν ενδέχεται καμία εξαίρεση για τις ενδοφλέβιες ενέσεις. Είναι και επικίνδυνο και παράνομο να κάνει την ενδοφλέβια ένεση ένας μη γιατρός, έστω κι αν αυτός είναι νοσοκόμα ή φοιτητής ή φαρμακοποιός.
Σήμερα μάλιστα που τα φάρμακα είναι δραστικά και επικίνδυνα και θέλουν το καθένα τον κατάλληλο χρόνο εισαγωγής, είναι απαράδεκτο να εμπιστεύεστε μια ενδοφλέβια ένεση σε μη γιατρό. Αυτό είναι κίνδυνος. Εξαίρεση γίνεται στα νοσοκομεία όπου τις ενδοφλέβιες τις κάνουν και φοιτητές της Ιατρικής, αλλά κάτω από την άμεση επίβλεψη του γιατρού. Φυσικά σε επείγουσες περιπτώσεις και σε ένα χωριό που δεν υπάρχει γιατρός θα την κάνει και η νοσοκόμα αν ξέρει. Μα αυτό είναι πράξη ανάγκης.
Και τις ενδομυϊκές πάλι ο γιατρός πρέπει να τις κάνει. Όμως μπορεί να τις κάνει και ένας φοιτητής ή μια νοσοκόμα. Κι’ αυτό γιατί και αυτές έχουν τις τεχνικές τους που δεν είναι εύκολο να τις ξέρει ο καθένας. Πολλοί έχουν κουτσαθεί από ενδομυϊκές ενέσεις, που τις έκαναν “πρακτικοί” και ακόμη περισσότεροι έπαθαν και παθαίνουν καθημερινά αποστήματα.
* Τις υποδόριες (δηλαδή τις ενέσεις που γίνονται κάτω από το δέρμα) όμως, μπορεί να τις κάνει και ένας οικείος. Εδώ μάλιστα θα μπορούσα να πω πως οπωσδήποτε κάποιος από μέσα από το σπίτι πρέπει να ξέρει να κάνει υποδόρια ένεση. Κι αυτό όχι μόνο για τις περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, αλλά και για πολλές διαδοχικά ενέσεις, σε αρρώστους που πάσχουν από χρόνια νοσήματα.
Το πιο σωστό, το επιστημονικά ορθό, είναι και τις υποδόριες ενέσεις να τις κάνει ο γιατρός, ή τουλάχιστον ένας φοιτητής ή μια εκπαιδευμένη νοσοκόμα.
Αυτό μάλιστα θα πρέπει να είναι κανόνας απαράβατος για τις πόλεις όπου εύκολα, και ο πιο άπορος μπορεί να κάνει τις ενέσεις του σε ένα λαϊκό ιατρείο. Αλλά και ένας από το σπίτι μπορεί να τις κάνει, όταν ιδίως πρόκειται για χωριά όπου, για σήμερα τουλάχιστον, δεν υπάρχουν οι ευκολίες που υπάρχουν στη πόλη. Όλα αυτά σημαίνουν, ότι πρέπει να ξέρουμε να κάνουμε μια ένεση, άσχετο αν θα χρειαστεί ποτέ να εφαρμόσουμε τις γνώσεις μας.
Γι’ αυτό είναι ανάγκη να πούμε κι’ εδώ, πως γίνεται μια υποδόρια ένεση.
- Για να γίνει μια ένεση υποδόρια και οποιαδήποτε ένεση, χρειάζονται τα εξής πράγματα :
α) Μία σύριγγα, β) μία βελόνα, γ) βαμβάκι, δ) οινόπνευμα και ε) ή αμπούλα που περιέχει το φάρμακο. Σύριγγες και βελόνες υπάρχουν σε πολλά μεγέθη. Για το σπίτι και για την υποδόρια ένεση καλύτερη σύριγγα των 5 ή των 3 κ. εκ. και βελόνα Νο 12. Η σύριγγα αποτελείται από τη “θήκη” ας πούμε και από τον έμβολό της.
- Η σύριγγα και η βελόνα πρέπει να βράσουν μαζί σε νερό, πριν γίνει η ένεση, για να αποστειρωθούν.
- Μαζί με τη σύριγγα και τη βελόνα, πρέπει να βράσει και η λαβίδα με την οποία θα τις πιάσαμε, γιατί αυτό δεν πρέπει να γίνει με το χέρι.
- Αφού βράσουν σωστά τα εργαλεία, χύνουμε λίγο νερό από το κατσαρόλι, το γυρνάμε λίγο ώστε να μπορούμε να πιάσουμε τη λαβίδα, χωρίς να βουτήξουμε το χέρι μας στο νερό και με τη λαβίδα πιάνουμε πρώτα τη θήκη και ύστερα το έμβολο το οποίο τοποθετούμε μέσα στη θήκη. Μετά πιάνουμε τη βελόνα την οποία βάζουμε μπροστά στη σύριγγα και τη στερεώνουμε καλά με το χέρι μας.
- Ακουμπάμε την έτοιμη σύριγγα στο κατσαρόλι και σπάζομε τη μια άκρη της αμπούλας που περιέχει το φάρμακο με ένα ειδικό μαχαιράκι ή με το χέρι μας και με τη βοήθεια λίγου βαμβακιού για να μην κοπούμε με το γυαλί. Αφού γίνει κι’ αυτό βάζουμε τη βελόνα της σύριγγας μέσα στην αμπούλα κρατώντας με το αριστερό χέρι την αμπούλα και με το δεξιό τη σύριγγα. Ύστερα αναρροφούμε το φάρμακο τραβώντας προς τα έξω το εμβολο με το δεξί χέρι και κρατώντας τη θήκη και την αμπούλα με το αριστερό. Τέλος, αφού αναρροφήσουμε, διώχνουμε από τη σύριγγα τον αέρα που υπάρχει κρατώντας κάθετα και προς τα πάνω τη σύριγγα και πιέζοντας το έμβολο προς τα πάνω μέχρις ότου από τη μύτη της βελόνας φύγουν οι φυσαλίδες και αρχίσει να τρέχει συνεχώς το φάρμακο.
- Στο μεταξύ έχομε ετοιμάσει το μέρος του σώματος του αρρώστου στο οποίο θα γίνει η ένεση τρίβοντάς το καλά με πράσινο ή άσπρο οινόπνευμα.
Μια υποδόρια ένεση γίνεται συνήθως στο μπράτσο ή στο μηρό ή στο έξω μέρος του. Γενικά μπορεί να γίνει παντού, όπου δεν υπάρχουν αγγεία και νεύρα μεγάλα.
- Αφού όλα γίνουν και είμαστε έτοιμοι, κάνομε με το αριστερό χέρι μια πτυχή στο δέρμα και με το δεξί κρατώντας την έτοιμη σύριγγα, τρυπάμε στη βάση της πτυχής και χώνουμε τη βελόνα κάτω από το δέρμα. Κατόπιν πιέζομε με το δεξί χέρι πάντοτε το έμβολο μέχρι ότου έχει πια μπει και διαποτιστεί στον ιστό που βρίσκεται κάτω από το δέρμα. Τέλος τραβάμε απότομα τη σύριγγα προς τα έξω και τρίβουμε λίγο το σημείο της τρύπας με ένα βαμβάκι με οινόπνευμα. Η ένεση έχει γίνει.
Πηγή : Βιβλίο, Ιατρικός Οδηγός, Ι. Ζακόπουλου.
Ημ/νία γραφής : 3/8/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
