Η ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων.
Η Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει από την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ, που τελείται η Ακολουθία του Νυμφίου, τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο και είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη του Ιησού Χριστού.
Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί το κέντρο της πνευματικής ζωής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως αυτή εκφράζεται με το εκκλησιαστικό έτος. Λέγεται, δε, Μεγάλη Εβδομάδα, όχι γιατί έχει περισσότερες ή μεγαλύτερες, ημέρες από τις άλλες εβδομάδες, αλλά γιατί τα γεγονότα τα οποία καλεί η εκκλησία να βιώσουν οι πιστοί κατά τη διάρκειά της, είναι πράγματι μεγάλα και μοναδικά. Οι τέσσερες πρώτες ημέρες μας προετοιμάζουν πνευματικά για το Θείο δράμα και οι ακολουθίες ονομάζονται “Ακολουθίες του Νυμφίου”.
Μεγάλη Δευτέρα
Τη Μεγάλη Δευτέρα κυριαρχούν δύο γεγονότα :
α) Η ζωή του Ιωσήφ του εντέκατου γιου του Πατριάρχη Ιακώβ του ονομαζόμενου Πάγκαλου, δηλ. του ωραίου στο σώμα και την ψυχή. Ο Ιωσήφ προεικονίζει με την περιπέτειά του (πουλήθηκε σκλάβος στην Αίγυπτο) τον ίδιο τον Χριστό και το Πάθος του.
β) Το περιστατικό της άκαρπης συκιάς που ξέρανε (Ματθ.21, 18.22).
Συμβολίζει την συναγωγή των Εβραίων και γενικά του Ισραηλιτικού λαού που ήταν άκαρπος από καλά έργα.
Μεγάλη Τρίτη. (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ) :
Τη μεγάλη Τρίτη θυμόμαστε και ζούμε δύο παραβολές :
α) Των δέκα Παρθένων( Ματθ.25 ,1-1-3) που μας διδάσκει να είμαστε έτοιμοι εργατικοί και να καλλιεργούμε και να αυξάνουμε τα πνευματικά μας χαρίσματα.
Μεγάλη Τέταρτη (Μεγάλη Τρίτη το βράδυ):
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα (Λουκ.7, 47) που μετανιωμένη άλειφε τα πόδια του Κυρίου με μύρο και συγχωρήθηκε για τα αμαρτήματά της, γιατί έδειξε Μεγάλη αγάπη και πίστη στον Κύριο.
Η μετάνοια αυτής της Γυναίκας παρουσιάζεται σε αντιδιαστολή με την προδοσία του Ιούδα. Όταν η γυναίκα άρχισε να μυρώνει τα πόδια του Κυρίου, ο Ιούδας θεώρησε την ενέργεια αυτή ως σπατάλη. Έλεγε τα χρήματα αυτά, θα βοηθούσαν κάποιους φτωχούς. Όταν ο Χριστός δεν την σταμάτησε, ο Ιούδας έτρεξε στους αρχιερείς των Ιουδαίων και συμφώνησε τη σύλληψη του Ιησού Χριστού παίρνοντας τα τριάντα αργύρια. Σε κάποια σημεία της υμνογραφίας της ημέρας παρουσιάζεται και η σύγκληση του παράνομου συνεδρίου των Ιουδαίων, που θα αποφασίσει την καταδίκη του Ιησού Χριστού.
Με την υπενθύμιση της μετανοίας της αμαρτωλής γυναίκας η Εκκλησία μας καλεί να μετανοήσουμε και εμείς. Ιδιαίτερη ποιητική και μουσική αξία έχει το τροπάριο της υμνογράφου Κασσιανής, που ακούγεται στο τέλος της ακολουθίας.
Μεγάλη Πέμπτη :
Τη μεγάλη Πέμπτη, γιορτάζουμε τέσσερα γεγονότα :
α) Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Κύριο που δείχνει πια πρέπει να είναι η διακονία των πιστών στην Εκκλησία.
β) Το Μυστικό δείπνο, δηλαδή την παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
γ) Την προσευχή του Κυρίου, στο όρος των ελαιών και
δ) Την προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή του πάθους του Κυρίου.
Μεγάλη Παρασκευή :
Την Μ. Παρασκευή, έχουμε την Κορύφωση του Θείου Δράματος, τελείται η “Ακολουθία των Παθών” και θυμόμαστε και βιώνουμε τα Σωτήρια και φρικτά πάθη του Κυρίου και Θεού μας. Δηλαδή : α) Τα πτυσίματα, β) τα μαστιγώματα, γ) Τις κοροϊδίες, δ) τους εξευτελισμούς, ε) τα κτυπήματα, στ) το αγκάθινο στεφάνι και κυρίως τη ζ) Σταύρωση, και το θάνατο του Χριστού μας.
Μεγάλο Σάββατο. (Μεγάλη Παρασκευή πρωί και βράδυ) :
Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί γιορτάζουμε: α) Την ταφή του Κυρίου και την Κάθοδο του στον Άδη, όπου κήρυξε σε όλους τους νεκρούς. Έτσι Μεγάλη Παρασκευή πρωί (ημερολογιακά), τελούνται οι εξής Ακολουθίες : Ακολουθία των μεγάλων ωρών και στις 12.00 το μεσημέρι την αποκαθήλωση, δηλαδή την ταφή του Κυρίου από τον Ιωσήφ τον Αριμαθαίας και τον Νικόδημο τον Φαρισαίο μέλος του Μ. Συμβουλίου και κρυφό μαθητή του Κυρίου. Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ (ψάλλονται (ημερολογιακά) τα Εγκώμια και έχουμε την περιφορά του Επιταφίου.
Κυριακή του Πάσχα (Μεγάλο Σάββατο το πρωί και νύχτα από τις 12.00π.μ.).
Το Μεγάλο Σάββατο (ημερολογιακά) το πρωί, έχουμε τη λεγόμενη “Πρώτη Ανάσταση”, δηλαδή το προανάκρουσμα της Αναστάσεως που μεταδίδουν οι ύμνοι και της προσμονής λύτρωσης όλης της κρίσης από τη φθορά και το θάνατο! Το Μεγάλο Σάββατο τα μεσάνυχτα (δηλαδή ουσιαστικά την Κυριακή), έχουμε τη ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας, την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή του Αγίου φωτός στο κόσμο από τον Πανάγιο Τάφο.
Κυριακή του Πάσχα στις 10.30 π.μ., ή το απόγευμα τελείται ο “Εσπερινός της Αγάπης, “όπου σε πολλές γλώσσες διαβάζεται το Ιερό Ευαγγέλιο και διατρανώνεται παγκοσμίως η νίκη του θανάτου και η εποχή της Καινούργιας Διαθήκης, της χαράς και της Αναστάσιμης Ελπίδας.
Ποιο είναι το βαθύτερο νόημα των παθών και της Ανάστασης.
Οι πιστοί βιώνουμε τα πάθη και την ανάσταση του Χριστού συμμετέχοντες ενεργά σε αυτά με “Συμπόρευση”, “συσταύρωση” και “συνανάσταση”. Ο Χριστός με τη θέλησή του (εξουσίας), έπαθε και Ανέστη, για να σωθούμε εμείς! Αυτό σημαίνει ότι δεν λυπούμαστε “μοιρολατρικά” για το Πάθος του αλλά για τις δικές μας αμαρτίες και αφού μετανιώσουμε ειλικρινά, μπορούμε την αντικειμενική σωτηρία που χάραξε ο Χριστός, να την κάνουμε και υποκειμενική προσωπική εμπειρία.
Καλή Μεγάλη Εβδομάδα
Καλό Πάσχα
Ημ/νία γραφής : 17/4/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
