ΔΙΑΒΑΣΑ ΚΑΠΟΥ……..
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων.
Κατάμεστος ο ιερός Ναός σε μια επαρχιακή πόλη. Στον άμβωνα ο σοφός ιεροκήρυκας απευθύνεται στο ακροατήριό του και λέει με πολύ πόνο. “Πολλοί από τους ακροατές μου θα απολεσθούν γιατί είναι πολύ γενναιόδωροι”. Και ενώ οι άνθρωποι τον κοιτούσαν με έκπληξη ο σοφός γέροντας τους εξήγησε. “Ναι, πολλοί από τους Χριστιανούς μου θα απολεστούν για την επιβλαβή για την ψυχή τους γενναιοδωρία. Ακούν τον λόγο του Θεού και πρόθυμα τον προσφέρουν στους άλλους, χωρίς να τον κρατούν και για τον εαυτό τους”.
ΚΑΙ ΣΚΕΦΤΗΚΑ
Να μια γενναιοδωρία που βλάπτει την ψυχή, την απογυμνώνει, την αφήνει λιμοκτονούσα, αθεράπευτη, ανυπεράσπιστη, αθωράκιστη. Όταν δεν κάνω βίωμα το σωστικό λόγο του Θεού, όταν δεν κάνω πράξη το κατηχητικό μάθημα που ακούω, όταν το θέλημα του Θεού δεν γίνει τρόπος ζωής, τότε…
Γιατί δεν είναι μόνο ωφέλιμο, να ακούω, να γνωρίζω, δεν αρκεί μόνο να διδάσκω. Είναι πρώτιστη και σωτηρία ανάγκη να βιώνω. Είναι εύκολα να υποδεικνύουμε και κάποιες φορές το κάνουμε άκομψα.
Θεωρούμε αναγκαίο να παρατηρούμε και κάποιες φορές αδιάκριτα. Είναι βολικό να υπενθυμίζουμε το “δέον γενέσθαι” και κάποιες φορές άκαιρα.
Αλλά… είναι δύσκολο όσο και αναγκαίο να είμαστε μαθηταί των λόγων μας, των συμβουλών μας των παραινέσεών μας, των υποδείξεών μας, των παρατηρήσεών μας.
Πόσο αβασάνιστα απαιτούμε από τους άλλους ό,τι εμείς στην ίδια περίπτωση δυσκολευόμαστε να πράξουμε! Όταν πρόκειται για τον εαυτό μας, για τις παραλείψεις, παραβάσεις και αδυναμίες μας επιστρατεύουμε τόνους δικαιολογίες, ενώ για τους άλλους γινόμαστε εισαγγελείς.
Αν αφήσουμε τα μαθήματα και εμπνεύσουμε με το παράδειγμά μας, όλοι θα βγούμε κερδισμένοι. Το παράδειγμα είναι ακαταμάχητο. Οπωσδήποτε είναι απαραίτητη η ιεραποστολή, γιατί είναι η πρώτη, η ευεργετική, η αναγκαία έκφραση της αγάπης στον συνάνθρωπό μας, γιατί έτσι μπορεί να μπει στο δρόμο της θέωσης. Να γνωρίσει τον προσωπικό του σωτήρα, να συνειδητοποιήσει τον προορισμό του και από οδίτης να γίνεται ουρανοδρόμος.
Όμως μόνο δάσκαλοι : Γιατί βέβαια δεν διδάσκουμε εκείνο που θέλουμε, εκείνο που ξέρουμε, διδάσκουμε εκείνο που είμαστε επειδή ο χριστιανισμός για τους υποκριτές είναι μόνον διδασκαλία, για τον πιστό όμως είναι βίωμα, πράξη και τρόπος ζωής.
Λοιπόν, ναι είναι σωτήριο να ξεκινάμε από τον εαυτό μας. Αυτή η γενναιοδωρία μας να προσφέρουμε τη γνώση του θέματος του Θεού στους άλλους και εμείς να μένουμε κενοί και άγευστοι από τη θεία χάρη, είναι η καταδίκη μας.
Ποιηταί του θελήματος του Θεού. Μόνον έτσι ευεργετούμε. Συν Θεώ, ποιηται’!
Η γενναιοδωρία
Η γενναιοδωρία συγκαταλέγεται ανάμεσα σε εκείνα τα ανθρώπινα συναισθήματα ή αρετές που σε πολλούς σπανίζουν, αλλά σε κάποιους έχουν δοθεί ή έχουν κατακτηθεί “γενναιόδωρα”. Στις περιπτώσεις αυτές, αν τύχει κανείς και συναντήσει ή γνωρίσει έναν άνθρωπο, με το προσόν της γενναιοδωρίας, όχι μόνον θα βρεθεί στη θέση να δεχθεί κάποια δείγματα αυτής της αρετής, αλλά θα δοκιμάσει και την ευτυχία η’ τη χαρά , την εμπειρία της μετατροπής του σε κάτι ανάλογο ή παρόμοιο – έστω και σε πιο περιορισμένη κλίμακα και βαθμίδα. Γιατί η αρετή της γενναιοδωρίας είναι πανίσχυρη και μεταδοτική.
Η γενναιοδωρία, όπως και η ευγνωμοσύνη δεν είναι κάτι εύκολο. Προϋποθέτει ανάλογη πνευματική άσκηση και πειθαρχία. Έτσι εξηγείται γιατί πολλοί από τους ευεργετηθέντες από κάποιον που τους φέρθηκε γενναιόδωρα μετατρέπεται ή εκδηλώνονται σε επιλεγμένες αυτής της δωρεάς κάτι το οποίο δεν είναι δυστυχώς πολύ σπάνιο, ή ασυνήθιστο στις ανθρώπινες σχέσεις και καταστάσεις.
Βέβαια, εκείνος που γενναιοδωρεί ενσυνείδητα και με την πεποίθηση της αξίας της προσφοράς προς τον άνθρωπο, δεν περιμένει ανταπόκριση και ανταμοιβή – κάνει την πράξη για χάρη της ίδιας της πράξης ως αγαθό καθ’ αυτό. Όπως όταν κάποιος στην μοναξιά του κοιτάζει έναν πίνακα ζωγραφικής, ακούει ένα κομμάτι μουσικής ή διαβάζει ένα ποίημα.
Τι περιμένει από αυτό, τι άλλο να εισπράξει πέρα από τη βαθιά χαρά και την απόλαυση της ίδιας της ποίησης, της μουσικής και της εικονοποιΐας.
Ή όταν βγαίνει σε ένα περίπατο στην εξοχή για να θαυμάσει το τοπίο. Η χαρά και η απόλαυση έγκειται στην ίδια την πράξη, όχι σε ό,τι θα βγει ή δεν θα βγει από αυτήν.
Στην πράξη της γενναιοδωρίας, λοιπόν, όπως και στην ποίηση, βρίσκει κανείς και εκφράζει προς τα έξω, προς τον άλλον άνθρωπο με έναν τρόπο που ταιριάζει μόνο σ’ εκείνον τον ίδιο, αυτό που έχει μέσα του κατακτηθεί και σκιρτά με αγωνία να εκδηλωθεί. Όσοι έχουν αγαπήσει κάτι, κάποιον αληθινά, το γνωρίζουν αυτό καλά και κατανοούν για ποια πνευματική και ψυχική κατάσταση και αξία μιλάμε.
Η γενναιοδωρία αναζητεί τον αποδέκτη της όπως και η ποίηση τη γλώσσα, το ύφος και τον τόνο της φωνής για να εκφραστεί και να υπάρξει. Χωρίς να ζητεί ή προσδοκά ανταπόδοση, είναι πάντα έτοιμη να δοθεί, έστω και αν υποπτεύεται ότι πιθανόν να διαψευσθεί.
Υπάρχει, λοιπόν, κάτι το ηρωικό, το ηρωικά απαισιόδοξο στη πράξη της γενναιοδωρίας “Ας είναι, η ετοιμότητα, η διάθεση είναι το παν”, όπως αναφέρει ο Άμλετ σε μία από τις τελευταίες σκηνές της σαιξπηρικής τραγωδίας.
Αποτελεί, συνεπώς, μία συμπύκνωση, μια αποκρυστάλλωση της ύπαρξης και του πνεύματος η γενναιοδωρία. Όπως ακριβώς και η ποίηση. Υπό την έννοια αυτή, θα μπορούσε ενδεχομένως να κάνει λόγο κανείς και για την ποίηση της γενναιοδωρίας, της γενναιοδωρίας ως μιας κορυφαίας ανθρώπινης αρετής.
Η γενναιοδωρία, όπως και η αγάπη, “Πάντα αντέχει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει”.
Πηγή : – Αντώνης Μακρυδημήτρης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.
– Χριστιανικό Ορθόδοξο Περιοδικό “Αγία Λυδία”
Ημ/νία γραφής : 26/4/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
